1962-1979 Hoe herken je de vijand?

Eeuwenlang is de vijand op het slagveld duidelijk herkenbaar geweest. Gaat hij in het rood gekleed, dan heb je van doen met Engelsen. Draagt hij een blauw uniform, dan verdedigt hij de kleuren van Frankrijk. Soms wordt in de beeldtaal een volk of een land ook wel voorgesteld door een exemplaar uit het dierenrijk. De zeearend staat dan voor de Verenigde Staten, zoals de beer dat doet voor de Russen.



De ‘hete’ oorlog


De Tweede Wereldoorlog is nog maar net afgelopen of de eerste verschijnselen van wat later de ‘Koude Oorlog’ zal heten, worden al zichtbaar. Tot een Derde Wereldoorlog komt het net niet. In de regelrechte confrontatie tussen de grootmachten ten tijde van de Koude Oorlog nemen woorden en beelden de plaats in van de kogels en granaten. De ‘hete’ oorlog, waarin de wapens wel spreken, laten Oost en West na 1945 beslechten in tientallen regionale conflicten.

‘De vijand’


Het beeld van ‘de vijand’ moet helder zijn en de omschrijving van diens intenties duidelijk. Dit om de eigen opvattingen te legitimeren naar de eigen bevolking én om 'de vijand' in beeldtaal en het woordgebruik te kunnen hanteren in de propagandamiddelen. Zo beziet de westerse wereld de Sovjet-Unie en iets later China als de vertegenwoordigers van een collectief systeem, dat gebaseerd is op gelijkheid en solidariteit. Dit communisme zou de ‘wereldrevolutie’ willen exporteren, en een willig oor vinden bij nationalistische bewegingen in tal van landen. Omgekeerd is in de ogen van het linkse kamp de westerse wereld - met een centrale positie voor het individu en gebaseerd op waarden als vrijheid en democratie – bezig zijn koloniale systeem in stand te houden of te vervangen door een systeem van ‘westers imperialisme’. Hiermee zou het Westen zijn economische invloed in en zijn politieke invloed op zijn vroegere gebied overzee willen veilig stellen.

Koude Oorlog


Tijdens de Koude Oorlog zullen beeldtaal en woordgebruik even verbeten worden ingezet, als de wapens op de slagvelden in de diverse regio’s.